Vénus noire

Geregisseerd door Abdellatif Kechiche

In 2007 verraste filmmaker Abdellatif Kechiche met het sterke migrantendrama La graine et le mulet. Die film viel op door de lengte en intensiteit van de scènes, in combinatie met de actualiteit van het onderwerp. In Vénus noire lijkt dat laatste in elk geval afwezig. De film gaat namelijk over de exploitatie van een zwarte vrouw iets na 1800. Vanwege haar opvallende uiterlijk werd de Zuid-Afrikaanse Saartjie Baartman eerst in Londen en later in Parijs aan het publiek tentoongesteld als een wild dier in een circusact. Kechiche liep al enige tijd rond met het idee een film over haar te maken. Voor de hoofdrol koos hij Yahima Torres, een vrouw die hij ooit ergens op straat was tegengekomen. Zij werd voor haar rol in deze film genomineerd voor een César in de categorie Beste vrouwelijke belofte.

Rond 1810 werd de toen 21-jarige Saartjie Baartman meegenomen vanuit Zuid-Afrika naar Londen. Vanwege haar bijzondere lichaamsbouw werd ze aan het werk gezet als kermisattractie. Het publiek kon zich zo vergapen aan haar grote achterwerk, de brede heupen en de typische vorm van haar hoofd. Als slotstuk van de voorstelling mochten de belangstellenden haar zelfs met eigen handen aanraken. Bij dit alles werd Saartjie voorgesteld als wild dier, en moest ze soms aggressief reageren op wat haar werd aangedaan. Naast haar voorstellingen leidde ze vreemd genoeg een redelijk vrij leven, en wannaar de autoriteiten een rechtszaak aanspannen vertelt ze zelfs dat ze alles uit vrije wil doet en dat ze zich een artiest voelt. Bij dat alles haalt ze haar kracht en inspiratie echter wel voor een groot deel uit de drankfles. In het kielzog van een berentemmer trekken Saartjie en haar baas – of partner, zoals ze zelf zegt – naar Parijs. Daar moet ze aanvankelijk optreden in chique salons maar gaandeweg ook op schimmigere gelegenheden.

Saartjie’s baas leent haar uit aan enkele wetenschappers, die haar nauwkeurig willen onderzoeken en met name ook geïnteresseerd zijn in de eigenaardige bouw van haar geslachtsdelen. Wanneer ze die echter niet aan hen wil tonen verkoopt hij haar aan de berentemmer, die zijn kans grijpt om zich over haar rug te verrijken. De shows die hij met haar opvoert worden steeds ordinairder en uiteindelijk zorgt hij ervoor dat ze aan het werk gaat in een bordeel, waar ze al snel favoriet wordt bij de mannen vanwege haar uitzonderlijke bouw.

Door heel de film is de hand van regisseur Kechiche volop aanwezig. Net als in zijn eerdere film La graine et le mulet duren scènes tergend lang en zijn de beelden beweeglijk en constant op de huid van de acteurs en actrices. Ook de uitbundige danssessies van Saartjie doen ergens wel wat denken aan de dansscène uit die eerdere film. Het belangrijkste gevolg van de manier van filmen van Kechiche is dat je als toeschouwer in feite deelgenoot wordt van wat er op het scherm gebeurt, je zit er midden in.

De bedoeling van de film blijft tot het eind toe onduidelijk. Enerzijds lijkt Kechiche te willen tonen hoe absurd de wetenschappers van weleer bezig waren. Ook lijkt de film een statement tegen een mogelijk blank superioriteitsgevoel. Dat statement wordt echter aanzienlijk zwakker doordat de hoofdpersoon gedurende het grootste deel van de film lijdzaam meewerkt en op sommige momenten zelfs toestemt en vrijwillig deelneemt aan de publieke vernedering van zichzelf. De strijd tussen blank en zwart ligt dus paradoxaal genoeg eerder op een psychologisch niveau.

Kechiche’s nieuwe film is opnieuw niet voor iedereen weggelegd. In meer dan tweeëneenhalf uur tijd zet de filmmaker de kijker stil bij aloude thematiek. Op sommige momenten wil je misschien liever wegkijken, maar net als het 19e eeuwse publiek kijk je toch en ga je om haar heen staan om haar te aanschouwen, te bewonderen, te betasten.

Een film uit 2010, met Alix Serman, Andre Jacobs, Cyril Favre, Didier Bourguignon, Dominique Ratonnat, Elina Löwensohn, François Marthouret, Jean-Christophe Bouvet, Jean-Jacques Moreau, Jonathan Pienaar, Michel Gionti, Olivier Gourmet, Ralph Amoussou, Rémi Martin, Yahima Torres

Categorie:

Jouw stem voor deze film:
1 ster2 sterren3 sterren4 sterren5 sterren6 sterren7 sterren8 sterren9 sterren10 sterren
(Nog geen stemmen)
Loading...

Koop deze film »

Wat vond jij van deze film?

Er zijn nog geen reacties.

Schrijf als eerste een reactie op “Vénus noire”